ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಳ: 'ನೆತ್ರ' ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ಕಾವಲನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಮಗ್ರ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Integrated Air Defence Network) ನವೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ, ಶತ್ರು ವಿಮಾನಗಳು, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ‘ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್ ಅರ್ಲಿ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್’ (AEW&C - ‘ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಕಣ್ಣು’) ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ (IAF) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿವೆ.

ವರದಿಯ ವಿವರ

• ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ದಾಳಿಗಳು, ಹೈಪರ್‌ಸೋನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು 'ಸ್ಟೆಲ್ತ್' (ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದ) ವಿಮಾನಗಳ ಬೆದರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯು ತನ್ನ ಆಕಾಶದ ಕಾವಲು ಪಡೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಮಟ್ಟದ ರೇಡಾರ್‌ಗಳಿಗೆ (Ground-based Radars) ಭೂಮಿಯ ವಕ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಣ್ಣಳತೆಯ ಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
• ಆದರೆ 'ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಹಾರಾಡುವ ರೇಡಾರ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ AEW&C ಮತ್ತು AWACS ವಿಮಾನಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ವಾಯುಸೀಮೆಯ ಆಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲೇ ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲವು.

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (Core Highlights)

• ನೆತ್ರ-Mk2 (NETRA Mk2) ಯೋಜನೆ: ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ‘ನೆತ್ರ ಮಾರ್ಕ್-೨’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಏರ್‌ಬಸ್ (Airbus A321) ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ 'ಆಕ್ಟಿವ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಡ್ ಅರೇ' (AESA) ರೇಡಾರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಿದೆ.
• ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಕಿರು-ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾವಲು (Anti-Drone Integration): ಆಧುನಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ 'ಸ್ವಾರ್ಮ್ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು' ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ರಾಡಾರ್‌ಗೆ ಸಿಗದೆ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಶ್ರೇಣಿಯ AEW&C ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಹ ತಕ್ಷಣ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಿಗೆ (Air Defence Missiles) ಸಂಕೇತ ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ.
• ಸಮಗ್ರ ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ (IACCS): AEW&C ವಿಮಾನಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೈಜ-ಸಮಯದಲ್ಲಿ (Real-time) ನೆಲಮಟ್ಟದ 'S-400 ಸುದರ್ಶನ', 'ಆಕಾಶ್' ಮತ್ತು 'ಎಮ್‌ಆರ್‌ಎಸ್‌ಎಎಮ್' ಕ್ಷಿಪಣಿ ಲಾಂಚರ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ (ತೇಜಸ್, ಸುಖೋಯ್-30 MKI) ಜೊತೆಗೆ ಡೇಟಾಲಿಂಕ್ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತು (Self-Reliance): ಈ ಯೋಜನೆಯ ಬಹುತೇಕ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್, ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರೇಡಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಡಿಆರ್‌ಡಿಒನ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (CABS, ಬೆಂಗಳೂರು) ದೇಶೀಯವಾಗಿಯೇ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗಿರುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯತೆ

• ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಬಳಿ ಇಸ್ರೇಲ್-ರಷ್ಯಾ ಜಂಟಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ೩ 'ಇಲ್ಯುಶಿನ್-76 AWACS' ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ೩ 'ನೆತ್ರ Embraer-145 AEW&C' ವಿಮಾನಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
• ಆದರೆ, ಚೀನಾ ಬಳಿ ೩೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಳಿ ೯ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂತಹ 'ಏರ್‌ಬೋರ್ನ್ ರೇಡಾರ್' ವಿಮಾನಗಳಿವೆ.
• ಈ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ರಂಗಗಳ (Two-Front) ಯುದ್ಧ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತವು ಕನಿಷ್ಠ ೧೨ ರಿಂದ ೧೫ ಹೊಸ ನೇತ್ರ-Mk2 ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇದು ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?

• ಗಡಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಮುನ್ಸೂಚನೆ (Early Warning Capability): ಉತ್ತರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಡಾಖ್ ಅಥವಾ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ) ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ವಿಮಾನಗಳು ಗಡಿ ದಾಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವರ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಇದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
• ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ: ಶತ್ರುಗಳು ಹಾರಿಸುವ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ನಿಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Air Defence Systems) ಅವುಗಳನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲು (Interception) ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿಖರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಈ ವಿಮಾನಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುದ್ಧತಂತ್ರ: ಭವಿಷ್ಯದ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೇವಲ ಬಂದೂಕು-ಬಾಂಬ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧತಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ವಿಮಾನಗಳು ಶತ್ರುಗಳ ರೇಡಾರ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 'ಜ್ಯಾಮ್' (Signal Jamming) ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ.