ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 300 GW ಗಡಿ ದಾಟಿದೆ: ಇಂಧನ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು

2026ರ ಜುಲೈ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಇಂಧನ (Non-fossil fuel) ಮೂಲಗಳಿಂದ 300 ಗಿಗಾವಾಟ್ (GW) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಯು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಇಂಧನ ರೂಪಾಂತರದ ಗುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು (Carbon intensity) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಬದ್ಧತೆಯತ್ತ ಇಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2026ರ ಜುಲೈ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 300.50 GW ಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೌರ, ಪವನ, ಜಲ, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಣುಶಕ್ತಿ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್) ಸೇರಿವೆ.

ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಇಂಧನ (Non-Fossil Fuel) ಎಂದರೆ ಏನು?

ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂದರೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಲಿಗ್ನೈಟ್, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ನಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸದೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ:

• ಸೌರಶಕ್ತಿ (Solar power)
•  ಪವನಶಕ್ತಿ (Wind power)
• ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (Hydropower)
• ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ (Bio-power)
• ಅಣುಶಕ್ತಿ (Nuclear power)

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: 'ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ' (Non-fossil) ಮತ್ತು 'ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ' (Renewable) ಇಂಧನಗಳು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.

ಸೌರ, ಪವನ, ಜಲ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಣುಶಕ್ತಿಯು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಮೂಲ ಹೌದಾದರೂ ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಭಾರತದ 300 GW ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ಸಂಯೋಜನೆ

2026ರ ಜುಲೈ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ:

ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ, ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಸೌರಶಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

300 GW ದಾಟಿರುವುದು ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ?

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸವಾಲುಗಳಿವೆ:

1.       ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

2.     ಆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.

ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಈ ಎರಡೂ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 297 GW ನಿಂದ 300 GW ಗೆ ಜಿಗಿತ

ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ವೇಗವು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ:

• 2026ರ ಜೂನ್ 30: 297.36 GW (288.58 GW ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ + 8.78 GW ಅಣುಶಕ್ತಿ)
• 2026ರ ಜುಲೈ 31: 300.50 GW

ಅಂದರೆ ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 3 GW ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇಂಧನ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಸೌರಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿ

ಭಾರತದ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಜುಲೈ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ 164.59 GW ತಲುಪಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ:

1.       ಯುಟಿಲಿಟಿ-ಸ್ಕೇಲ್ ಸೌರ ಯೋಜನೆಗಳು (Utility-scale solar): ಬೃಹತ್ ಸೌರ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು (Solar Parks) ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

2.     ರೂಫ್‌ಟಾಪ್ ಸೋಲಾರ್ (Rooftop solar): ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಸೌರ ಫಲಕ ಅಳವಡಿಕೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 'ಪಿಎಂ ಸೂರ್ಯ ಘರ್: ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ' ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.

3.     ಸೌರ ಪಂಪ್‌ಗಳು: ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೌರ ನೀರಾವರಿ ಪಂಪ್ ಒದಗಿಸುವ 'ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್' (PM-KUSUM) ಯೋಜನೆ.

4.     ಸೌರ-ಪವನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಯೋಜನೆಗಳು: ಎರಡು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು.

ಪವನ, ಜಲ ಮತ್ತು ಅಣುಶಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರ

• ಪವನಶಕ್ತಿ (58.14 GW): ತಮಿಳುನಾಡು, ಗುಜರಾತ್, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪವನಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪವನಶಕ್ತಿ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಜಲವಿದ್ಯುತ್ (57.24 GW): ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. 'ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್' ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯು ಬೃಹತ್ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅಣುಶಕ್ತಿ (8.78 GW): ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಅಥವಾ ಅನಿಲವನ್ನು ಉರಿಸದೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.

2030 ರ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಗುರಿ: 500 GW

300 GW ನ ಈ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಭಾರತದ 2030 ರ ಬೃಹತ್ ಗುರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

2021 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP26 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.

• 2030 ರ ಗುರಿ: 500 GW
• ಸಾಧಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 300.50 GW (ಶೇ. 60.1% ಸಾಧನೆ)
• ಬಾಕಿ ಇರುವ ಗುರಿ:

ಶೇಕಡಾ 50 ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಧಿತ

ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೇ. 50 ರಷ್ಟನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊಂದುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಶೇ. 50 ರ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತವು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲೇ ಸಾಧಿಸಿದೆ (ಅಂದರೆ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ 5 ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ).

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಹವಾಮಾನ ಬದ್ಧತೆಗಳು:

• 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 500 GW ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
• 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಿಡಿಪಿಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು (Emissions intensity) 2005 ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 45 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.
• 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Net-Zero) ಸಾಧಿಸುವುದು.

ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Capacity) ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ (Generation) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ

ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 100 GW ಇದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಸತತವಾಗಿ 100 GW ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಸೌರಶಕ್ತಿಯು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಮತ್ತು ಪವನಶಕ್ತಿಯು ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

• ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Capacity): ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಾಸ್ತವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ (Generation): ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ರಹಿತ ಮೂಲಗಳ ಕೊಡುಗೆ ಶೇ. 29.2 ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ

ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯು ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Energy Storage Systems) ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಜೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವು:

• ಬ್ಯಾಟರಿ ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (BESS)
• ಪಂಪ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಹೈಡ್ರೋ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು
• ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಯೋಜನೆಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಂತೆಯೇ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಗುಜರಾತ್‌ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಾಂತರ ಪ್ರಸರಣ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (Transmission Infrastructure) ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಮಹತ್ವ

• ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ: FY2014 ರಿಂದ FY2026 ರ ನಡುವೆ ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸುಮಾರು 45.72 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು (FDI) ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ₹12.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿವೆ.
• ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ: ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಆಮದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇಂಧನ ಆಮದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ (Energy Security) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಮುಂಬರುವ ಸವಾಲುಗಳು

1.       ಗ್ರಿಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಅಸ್ಥಿರ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.

2.     ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯ.

3.     ಭೂಮಿ ಲಭ್ಯತೆ: ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳು.

4.     ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಸೌರ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರಿಗಳಿಗಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

5.     ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ನಿರಂತರ ಪಾತ್ರ: ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ಥಿರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು - ಒಂದು ನೋಟದಲ್ಲಿ

300 GW ತಲುಪಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದತ್ತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. 2030 ರ 500 GW ಗುರಿ ಮತ್ತು 2070 ರ ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Net-Zero) ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅರ್ಧದಾರಿಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.