ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ISI) ವಿಧೇಯಕ, ೨೦೨೬ ಮಂಡನೆ

೯೫ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ISI) ವಿಧೇಯಕ, ೨೦೨೬’ ಅನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದೆ.

ವರದಿಯ ವಿವರ

• ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ರಾವ್ ಇಂದರ್​ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಈ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದರು.
• ೧೯೫೯ರ ಹಳೆಯ ‘ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ (Repeal), ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಇಂದಿನ ಆರ್ಟಿಫಿಷಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಹಾಗೂ ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
• ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ (Autonomy) ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಬೋಧಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ವಿಧೇಯಕದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

• ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾವಣೆ (Body Corporate): ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೊಸೈಟಿ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಐಎಸ್‌ಐ ಅನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ‘ಬಾಡಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್’ (Body Corporate) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆ (Board of Governors): ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ 'ಐಎಸ್‌ಐ ಕೌನ್ಸಿಲ್' ಬದಲಿಗೆ, ೧೧ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ‘ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್’ (BoG) ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಕ ಮಂಡಳಿಯಾಗಲಿದೆ.
• ವಿಜಿಟರ್ (Visitor) ಹುದ್ದೆ: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ‘ವಿಜಿಟರ್’ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
• ವಿಸ್ತೃತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: ಕೇವಲ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಶಾಸನ (Statistics) ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್, ಕ್ರಿಪ್ಟೋಲಜಿ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಿಟೇಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಸಮರ್ಥನೆ

• ಆಧುನಿಕ ಆಡಳಿತ ಚೌಕಟ್ಟು: ೧೯೫೯ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಹಣಕಾಸು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಐಐಟಿ (IIT) ಮತ್ತು ಐಐಎಂ (IIM) ಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಐಎಸ್‌ಐನಲ್ಲೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಿತ ಆಡಳಿತ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಡೇಟಾ ಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಭಾರತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಲಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಡೇಟಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು (Data Scientists) ರೂಪಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ: ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾನೇ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಹೊಸ ವಿದೇಶಿ ಅಥವಾ ದೇಶೀಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ರಂಗದ ಜೊತೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಏಕೆ ಮಹತ್ವದ್ದು?

• ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಕಳವಳ (Institutional Autonomy): ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಅಡಿಪಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಹೊಸ ವಿಧೇಯಕದಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕಳವಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ: ಭಾರತವು ಡೇಟಾ-ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ದೇಶದ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆ: ಕೃಷಿ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರ ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಲಿದೆ.