ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನಾಚರಣೆ: ನೇಕಾರರ ಸಮಗ್ರ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು 'ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್' ಸಂಕಲ್ಪ

ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನಾಚರಣೆ: ನೇಕಾರರ ಸಮಗ್ರ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು 'ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್' ಸಂಕಲ್ಪ

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನವನ್ನು (National Handloom Day) ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. 1905ರ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ದಿನದಂದು, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು 'ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್' (Vocal for Local) ಕರೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೇಕಾರರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ, ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಮರ್ಥ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಾಯಿತು.

ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ದಿನಾಚರಣೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. 1905ರ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಟೌನ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸರಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ' (Swadeshi Movement) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ದೇಶೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಈ ಮಹತ್ವದ ದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2015ರಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 7ರನ್ನು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ದಿನ'ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ.

 ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸಂದೇಶ: 'ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್' ಮತ್ತು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ

ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು, ಭಾರತೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರಂಪರೆಯ ಜೀವಾಳವಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

• ನೇಕಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೇಕಾರರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ನೀಡಬೇಕು.
• ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ: ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಶೇ. 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದು, ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ತೇಜನವು ನೇರವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್: ಭಾರತೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

 ನೇಕಾರರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು

ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ನೇಕಾರರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೈಮಗ್ಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (NHDP): ನೇಕಾರರ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ (ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆವೆಲ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು) ತರಬೇತಿ, ಸುಧಾರಿತ ಮಗ್ಗಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಜಾಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ವೀವರ್ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ (Weaver MUDRA Scheme): ನೇಕಾರರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 6ರಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಮನಿ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಯೋಜನೆ (RMSS): ನೇಕಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೂಲಿನ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ನೂಲಿನ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶೇ. 15ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಕೆಲಸದ ಶೆಡ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ (Workshed Scheme): ನೇಕಾರರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಬಳಿಯೇ ಉತ್ತಮ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕೆಲಸದ ಶೆಡ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 100ರವರೆಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ: ನೇಕಾರರಿಗೆ 'ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ ಜ್ಯೋತಿ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ' (PMJJBY), 'ಸುರಕ್ಷಾ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ' (PMSBY) ಹಾಗೂ ಅವರ ಮಕ್ಕಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

 ಕರ್ನಾಟಕದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೈಮಗ್ಗ ಪರಂಪರೆ

ಕೈಮಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ (GI Tag) ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ:

• ಇಳಕಲ್ ಸೀರೆ: ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಳಕಲ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ 'ಟೋಪಿ ತೆನೆ' (Topi Tene) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೇಯ್ಯಲಾಗುವ, ಹತ್ತಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಪಲ್ಲುವಿನ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಸೀರೆಗಳು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ.
• ಉಡುಪಿ ಸೀರೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಭಾಗದ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹತ್ತಿ ನೂಲಿನ ಸೀರೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿವೆ.
• ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಿಲ್ಕ್: ವಿಶಿಷ್ಟ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ನೇಕಾರರ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.

 ಆಧುನಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮಗ್ಗಗಳಿಂದ (Powerlooms) ಬರುವ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು 'ಇಂಡಿಯಾ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಲೂಮ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್' (India Handloom Brand) ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಸಲಿ ಕೈಮಗ್ಗ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೇಕಾರರ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಕರ (Designers) ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿ, ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.